JRC, Avrupa’daki kuş gribi izleme sistemini güçlendiren yeni bir laboratuvar yöntemi geliştirdi.
Kuş Gribi Vakalarında Artış
2025 yılının Ekim ile Aralık ayları arasında Avrupa’da yüksek patojenik kuş gribi vakaları, yaban kuşları arasında keskin bir artış gösterdi. Bu durum, tavuk çiftliklerinde geniş çaplı salgınlara yol açarken, memelilere de sıçramalara neden oldu. Geçtiğimiz yaz boyunca virüs, daha düşük bir oranla da olsa yayılmaya devam etti.
İnsanlara bulaşma riski düşük olsa da, virüsün evrimini sürekli olarak izlemek büyük önem taşıyor. Güncellenen Kentsel Atık Su Arıtma Yönetmeliği, AB üyesi ülkelerin, halk sağlığı açısından endişe oluşturan patojenleri izlemelerini zorunlu kılıyor. Bu patojenler arasında influenza virüsleri de bulunuyor.
Yeni Yaklaşım: JRC’nin Çift Test Yöntemi
JRC’nin geliştirdiği yeni çift duplex (dijital) PCR yöntemi bu boşluğu dolduruyor. Bu yöntem, geniş çapta influenza virüslerini tespit eden CDC Flu SC2 testi ile JRC-HA/JRC-MP duplex yöntemini bir araya getirerek atık sulardaki kuş ve mevsimsel influenza virüslerini ayırt edebiliyor.
Bu yaklaşım, hızlı ve tür spesifik çevresel izlemeyi destekliyor ve mevcut klinik ve veteriner izleme sistemlerini tamamlıyor. JRC, bu çalışma için Avrupa Referans Laboratuvarı ile iş birliği yaptı.
Testin Çalışma Prensibi
JRC-HA/JRC-MP duplex, iki testin aynı anda çalıştırılmasını sağlıyor. JRC-HA, yüksek patojenik kuş gribi (H5N1 klad 2.3.4.4b) genetik materyalini hedef alırken, JRC-MP influenza A genomunun korunan bir kısmını hedef alarak örnekte bir influenza virüsünün mevcut olduğunu doğruluyor.
Bu testler, hem mevsimsel gribi hem de kuş virüsünü aynı anda tespit edebiliyor, hatta düşük seviyelerde bulunsa bile.
Uygulama ve Önemi
Yeni yöntem, İtalya’nın kuzeyindeki Lombardiya’da atık su izleme çalışmalarında uygulanmaya başlandı ve ulusal halk sağlığı izleme için pratik faydasını gösterdi.
One-Health yaklaşımı, insan, hayvan ve ekosistem sağlığını sürdürülebilir bir şekilde dengelemeyi amaçlıyor. Influenza virüsleri insanlar, hayvanlar ve çevre arasında hareket ettiğinden, bu virüsleri tespit eden hassas atık su testleri, viral hastalıkların yayılması için erken uyarı sistemi olarak işlev görebiliyor.
AB Sağlık Hazırlığına Katkı
Bu çalışma, AB’nin ortaya çıkan sağlık tehditlerine hazırlık ve yanıt yeteneklerini güçlendiriyor ve atık su bazlı izlemenin operasyonel hale getirilmesine destek veriyor. Genel olarak, bu çalışma, influenza atık su izleme sistemini daha hassas, nicel ve halk sağlığı ile veteriner karar verme süreçleri için uygulanabilir hale getiriyor.
